Aseptika v? antiseptika

23.09.2015

infeksion x?st?likl?r > Aseptika v? antiseptika

Tibd? coxdan m?lumdur ki, irinli iltihab prosesl?ri x?st?ni ?hat? ed?n ?syalardan, havadan, yara il? t?masda olan l?vazimatlardan v? basqa m?nb?l?rd?n h?min nahiy?y? dusmus bakteriyalar?n f?aliyy?ti say?sind? tor?nir. Elm? m?lumdur ki, irinl?m?ni ?m?l? g?tir?n irintor?dici mikroorqanizml?rdir. Bel? bakteriyalara stafilokoklar, streptokoklar, pnevmokoklar, qonokokklar, bag?rsaq copu, qar?n yatalag? copu, goy irin copl?ri v? s. aiddir.

Orqanizm mikroblarla ekzogen (xarici muhitd?n) v? ya endogen (daxild?n) yolla yoluxa bil?r.

Aseptika — orqanizm? v? ya yaraya mikroblar?n dusm?sinin qars?s?n? alan t?dbirl?r kompleksidir. Bunun ucun tibbi al?tl?rin sterilliyi ?sas goturulur. Burada bir cox usullardan istifad? edilir. Lakin yara il? t?masda olan materiallar?n xammal?n?n xususiyy?tind?n as?l? olaraq, fiziki usullara daha cox ustunluk даній, qaynatma, isti buxar, yuks?k v? ya asag? temperaturdan istifad? edilir.

Bu t?dbirl?r? palatalar?n v? operasiya otaqlar?n?n havas?n?n, divar, dos?m? v? tavan?n t?miz saxlanmas?, x?st?l?rl? t?masda olan h?kim v? tibb iscil?rinin t?mizliyi, el?c? d? operasiya ?lc?kl?rinin, al?tl?rin sterilizasiya edilm?si, sarg? materiallar?n?n, spris v? iyn?l?rin sterilizasiyas? v? s. aiddir. Yaralar? t?mizl?y?rk?n t?nzifd?n sarg? material?, bint, tampon, salfet v? s. istifad? edilir. Irinli sah?l?ri t?mizl?dikd?n sonra t?nzif, salfet, kur?cik, bint v? tamponlar mutl?q yand?r?lmal?d?r.

Tibbd? iki nov pamb?q isl?nir: ag v? boz. Ag pamb?q mayeni yaxs? sorur, boz pamb?q is? mayeni sormur. Pamb?q mutl?q steriliz? olunmal?d?r. Onlar ?sas?n avtoklavda, xususi metal qutularda steriliz? edilir. Bu, buxarla sterilizasiyaya ?saslan?r. Tikis materiallar?n? ?sas?n muxt?lif kimy?vi m?hlullarda, metal al?tl?ri, sus? v? rezin m?mulatlar? is? qaynatmaqla sterilizasiya edirl?r. Bu al?tl?r xususi sterilizatorlarda steriliz? edilir. Metal al?tl?r sokulub sterilizatora y?g?l?r, iti al?tl?rin sivri ucu pamb?ga bukulub sterilizatora qoyulur ki, kutl?sm?sin. Sus? al?tl?r, sprisl?r ayr?ca olaraq sterilizasiya edilir, ?sas?n 20-30 d?qiq? qaynad?l?r.

Sterilizasiya olunmus al?tl?r yaln?z isl?n?rk?n sterilizatordan c?xar?l?r.

Qaynatmaq mumkun olmayan al?tl?r, ?syalar kimy?vi madd?l?r, 96 %-li spirtl? silinm?kl? sterilizasiya edilir.

B?zi ?syalar ?ld? isl?dil?rk?n tez-tez spirtl? silinir.

Isl?nmis ?syalar, al?tl?r ham?s? yenid?n sterilizasiya olunmam?s isl?dilm?m?lidir. X?st?l?rl?, yaralarla isl?y?rk?n h?kim v? tibb iscil?rinin d? ?ll?ri t?miz yuyulmal?, spirt v? ya yod m?hlulu il? silinm?lidir.

Antiseptika — iltihabi prosesl?rin, yaralar?n mikrobsuz mualic? usulu olub, iltihab ?m?l? g?tir?n mikroorqanizml?rl? mubariz?y?, yaralar?n mikroblarla yoluxmas? n?tic?sind? orqanizmd? bas vermis intoksikasiyan? aradan qald?rmaga v? orqanizmin qoruyucu quvv?l?rini art?rmaga dogru yon?ldilmis bir s?ra t?dbirl?r kompleksini birl?sdirir.

Antiseptika uc qrupa bolunur:

1. Mexaniki antiseptika — s?rf mexaniki yolla yaradak? mikroblar?n m?hv edilm?sidir.

2. Fiziki antiseptika — yaralar?n daxilind? olan mikroorqanizml?rin h?yat f?aliyy?ti ucun ?lverissiz s?raitin yarad?lmas?, y?ni k?sm?k, acmaq, sorucu kompresl?rin qoyulmas? v? s. ibar?tdir.

3. Kimy?vi antiseptika — kimy?vi madd?l?rin t?tbiq edilm?si il? yaralar?n mikrobsuzlasd?r?lmas?d?r.

Antiseptik madd?l?r? asag?dak?lar aiddir: karbol tursusu — mikroblara cox guclu t?sir edir. Onun 2-5 %-li m?hlulundan al?tl?ri sterilizasiya etm?k ucun istifad? olunur.

Lizol, xloramin, etil spirti v? basqalar? guclu antiseptik madd?l?rdir. Onlardan muxt?lif al?tl?ri t?mizl?m?k, mikrobsuzlasd?rmaq ucun istifad? edirl?r.

Yod tinkturas?n?n 5-10 %-li m?hlulundan istifad? ed?r?k, yaralar?, operasiya edil?c?k nahiy?l?ri t?mizl?yirl?r.

Hidrogen-peroksid — z?if antiseptikdir. Bununla irinli yaralar? t?mizl?yirl?r. Q?l?vi v? uzvi madd?l?r toxunduqda tez parcalanan mayedir.

Kalium-permanqanat — metal kimi par?ldayan tundb?novs?yi r?ngd? kristald?r. Oksidl?sdiricidir. 0,05-0,1 %-li m?hlullar? il? yara v? xoralar yuyulur.

Furasilin — ?n guclu antiseptik olub, sar? r?ngli, suda yaxs? h?ll olan kristallik madd?dir. Suda, spirtd? m?hlullar?ndan, m?lh?ml?rind?n istifad? olunur.

Rivanol — sar? r?ngli tozdur, suda yaxs? h?ll olur. Iltihabi prosesl?rin sagalmas?na musb?t t?sir gost?rir.

Antibiotikl?r d? irinli, iltihab tor?d?n mikroblara m?hvedici t?sir gost?rir.

Mu?llifl?r Sabir Cahan oglu ?liyev, H?qiq?t M?h?mm?dhac? q?z? Hac?yeva, Nijad C?bray?l oglu Mikay?lzad?

M?nb? Tibbi bilikl?rin ?saslar?

Короткий опис статті: асептика антисептика Aseptika v? antiseptika. Tibd? coxdan m?lumdur ki, irinli iltihab prosesl?ri x?st?ni ?hat? ed?n ?syalardan, havadan, yara il? t?masda olan l?vazimatlardan v? basqa aseptika v? antiseptika, aseptika,antiseptika

Джерело: Aseptika v? antiseptika

Також ви можете прочитати